سلسله بحث های سلوک عارفانه
یکی از سوالاتی که ذهن رهروان راه عرفان را به خود مشغول میکند، این است که چرا دلبستگی به دنیا پدید می آید و چگونه میتوان به معنویات علاقه پیدا کرد؟
اگر برای پاسخ به این سوال ببینیم چگونه محبت و دلبستگی ایجاد میشود، به مقصود رسیده ایم.
در مباحث اخلاقی و بحثهای روانی، عوامل و اسبابی برای ایجاد محبت مطرح شده که به مهمترین آنها اشاره میکنیم:
1- التذاذ و لذت بردن
یکی از عوامل ایجاد محبت در انسان، مسئله «التذاذ و لذت بردن» است. انسان از هر چیزی که لذت ببرد، آن را دوست میدارد، و این لذت بردن، موجب میشود که رابطهای براساس محبت با آن شی برقرار کند، هر چه سطح این التذاذ بالا باشد، این محبت نیز در انسان ریشهدارتر و عمیقتر میشود. یعنی بالا رفتن سطح التذاذ در انسان، موجب عمیقتر شدن محبت در او میگردد.
حال اگر انسان لذت خود را در شکم چرانی و خوردن غذاهای لذیذ و خوشگذرانی و شهوترانی و..... قرار دهد، شیفته دنیا میشود ولی اگر لذت خود را در ارتباط عاشقانه با زیباترین موجود هستی، یاری ستمدیدگان، جهاد و مبارزه در راه تحقق آرمانهای بلند انسانی و..... قرار دهد، یک نوع عشق و شیفتگی در او شکل میگیرد که لذتش بسیار برتر از لذت های مادی است.
2- مؤانست و همراهی
عامل دوم موانست و همراهی است. اگر انسان با موجودی به صورت تنگاتنگ همراه شود، اجتماع و همراهی او با آن موجود، برای مدت طولانی، موجب ایجاد «انس» نسبت به آن میگردد. این عامل آن قدر مهم است که برخی میگویند: ریشه انسان از «انس» است و موانست نیز «الفت و محبت» را به همراه دارد. یعنی بر اثر مؤانست، با آن شیئ الفت پیدا میشود و این انس و الفت نیز محبت نسبت به آن را درپی خواهد داشت. مثلاً حتی اگر کسی یک حیوان در خانه داشته باشد و با آن موانست پیدا کند، همین برخورد روزمره، کمکم موجب ایجاد الفت و محبت به آن میشود.
حال باید ببینیم برای انس گرفتن چه چیزی را انتخاب میکنیم.
3- زیبایی و جمال
عامل سوم محبت در انسان مسئله «زیبایی» است. یعنی چون انسان، زیباپسند است، اگر با یکی از مظاهر آن برخورد داشته باشد، محب آن شده و آن شیئ را دوست میدارد. مثلاً زیباییهای ظاهریهای که انسان با حواسش ادارک میکند، مانند زیورآلات زینتی و حتی اگر بدلی هم باشد، نظر آدمی را به خود جلب کرده و انسان از آن خوشش میآید و محب آن میگردد. یعنی وقتی یک شیئ به لحاظ زیبایی توجه انسان را به خود جلب کند، انسان کمکم به او میل پیدا کرده و همین سبب محبت نسبت به آن شیئ میشود.
اکنون فرد مختار است که به کدام زیبائی بنگرد؛ به جمال ظاهر یا باطن؟ به زیبائی زمینی یا آسمانی؟ زیبائی عشق به آفریننده جمال را ببیند یا زیبائی یار؟
برچسبها :
سلسله بحث های سلوک عارفانه
دنیا برای آخرت سالک خلق شده است
آیت الله شیخ مجتبی تهراتی:
(بدان ای سالک عزیز!) زندگی در دنیا در مقابل زندگی در آخرت آن قدر کم ارزش است که اصلاً به حساب نمیآید.
علی(ع) در نامه 55 نهجالبلاغه میفرماید:
ان الله سبحانه قد جعل الدنیا لما بعدها؛
خدا دنیا را برای بعد از آن خلق کرده است.
جعل در اینجا به معنای جعل تکوینی است، یعنی دنیا استقلال ندارد و وسیله و آلتی برای تحصیل آخرت است.
و ابتلی فیها اهلها لیعلم ایهم احسن عملاً و لسنا للدنیا خلقنا ولا بالسعی فیها امرنا»
و در دنیا اهلش را میآزماید تا معلوم شود کدام یک بهترین رفتار را دارد،
ما برای دنیا خلق نشدهایم و برای سعی و تلاش (بیش از حد) در آن امر نشدهایم.
اصلاً خلقت ما برای دنیا نیست، چون این سرا وسیلهای است که با آن آخرت کسب میشود، لذا ما امر نشدهایم تا میتوانیم در این دنیا لذت ببریم، بلکه ما آمدهایم تا امتحان شویم که چگونه و چقدر برای هدف معنوی خود در این نشئه، تلاش میکنیم.
بنابراین هم دنیا مطلوب است و هم آخرت، اما ارزش آخرت خیلی بیشتر از دنیا است بهگونهای که دنیا باید به عنوان یک ابزار برای تحصیل آخرت استفاده شود، و فدای آن گردد، و هر عاقلی هم مطلوب با ارزشتر را هدفگیری میکند.
رسائل بندگی، آیتالله شیخ مجتبی تهرانی، ص135
#سلوک-عارفانه #مجتبی-تهرانی #نهج-البلاغه

برچسبها :
توصیه پدرانه ای از علامه حسن زاده آملی:
اینجا(دنیا) را دریاب، اینجا جای تجارت و کسب و کار است؛ و وقت هم خیلی کم است. وقت خیلی کم است.....
این جمله را از امیرالمؤمنین(علیه السلام) عرض کنم، فرمود:
شتران تشنه را میبینید که وقتی چشمشان به نهر آب افتاد چگونه میکوشند و میشتابند و از یکدیگر سبقت میگیرند که خودشان را به نهر آب برسانند، شما هم با قرآن و عترت پیغمبر و جوامع روایی که گنجهای رحماناند اینچنین باشید.بیایید به سوی این منبع آب حیات که قرآن و عترت است.
وقت خیلی کم است و ما خیلی کار داریم. امروز و فردا نکنید.
امام صادق(علیه السلام) فرمود:
اگر پرده برداشته شود و شما آن سوی را ببینید، خواهید دید اکثر مردم به علت تسویف، ... مبتلا شدهاند.
تسویف یعنی سوفسوف کردن، یعنی امروز و فردا کردن، بهار و تابستان کردن، امسال و سال دیگر کردن.
وقت نیست و باید به جد بکوشیم تا خودمان را درست بسازیم.
منبع: افق حوزه

برچسبها :
توصیه حکیمانه ای از علامه حسن زاده آملی:
انسان دو دهان دارد:
- یکی گوش که دهان روح اوست
- و دیگر دهان که دهان تن اوست
.
این دو دهان خیلی محترماند. انسان باید خیلی مواظب آنها باشد،
یعنی باید صادرات و واردات این دهنها را خیلی مراقب باشد.
.
آنهایی که هرزهخوراک میشوند،
هرزه کار میگردند.
کسانیکه هرزهشنو میشوند،
هرزهگو میگردند..
وقتی واردات انسان هرزه شد، صادرات او هم هرزه و پلید و کثیف میشود.یعنی قلم او هرزه و نوشتههایش زهرآگین خواهد شد..
حضرت وصی، امیرالمومنین(علیه السلام) فرمود: عمل نبات است و هیچ نبات از آب بینیاز نیست و آبها گوناگوناند.
.
هر آبی که پاک است، آن نبات هم پاک و میوهاش شیرین خواهد بود؛
و هر آبی که پلید است، آن نبات هم پلید و میوه او تلخ است.
خود عمل، حاکی است که از چه آبی روئیده شده است.

برچسبها :