چگونه رذائل اخلاقی را از خود دور کنیم؟
این سوال یکی از اساسی ترین پرسشهائی است که در اخلاق اسلامی مطرح است.
اکنون پاسخ آن را از استاد اخلاق و عرفان، حضرت امام خمینی(ره) بشنویم و انشاءالله به کار بندیم:
«بايد وارد مجاهده با قصد خالص شد. البتّه آن وقت نفس اصلاح مى شود.
تمام صفات نفسانيّه قابل اصلاح است، ليكن در اوّلِ امر، كمى زحمت دارد.
آن هم بعد از ورود در اصلاح ، سهل و آسان مى شود.
عمده به فكر تصفيه و اصلاح افتادن است و از خواب بيدار شدن است.
منزل اوّل انسانيّت ((يقظه)) است. و آن بيدار شدن از خواب غفلت و هشيار شدن از سكر طبيعت است ، و فهميدن اين كه انسان مسافر است. و هر مسافر، زاد و راحله مى خواهد. زاد و راحله انسان، خصال خود انسان است. (چهل حديث ، ص 97)
انسان مدّتى با كمال دقّت، مواظبت كند از حركات و سكنات خود، و كاملاً مداقّه در اعمال خويش كند،
و برخلاف خواهش و آرزوى نفس، اقدام كند و مجاهده نمايد،
و اعمال و اقوال خود را در ظاهر و باطن خوب كند،
و تظاهرات و تدليسات را عملاً كنار گذارد،
و از خداى متعال در خلال اين احوال، توفيق طلب كند، كه او را بر نفس امّاره و هواهاى آن مسلّط كند، و در اين اقدام و علاج با او همراهى فرمايد. خداوند تبارك و تعالى ، فضل و رحمتش بر بندگان بى پايان است. (چهل حديث ، ص 137)
خداوندا ما را از اين خواب طولانى بيدار كن ، و از مستى و بى خودى هشيار فرما، و دل ما را به نور ايمان صفا بده ، و به حال ما ترحّم فرما. ما مرد اين ميدان نيستيم . تو خود ما را دستگيرى نما و از چنگال شيطان و هواى نفس نجات ده . بحقّ اوليائك محمّد و آله الطاهرين - صلوات اللّه عليهم اجمعين(چهل حديث ، ص 140)